په افغانستان کې د رسنیو او ورځپاڼو وضعیت: له دودیزو پاڼو تر ډیجیټل نړۍ
په افغانستان کې رسنۍ د ټولنې د "څلورمې ستنې" په توګه د تېرو دوو لسیزو په اوږدو کې د پام وړ بدلونونو شاهدې وې. سره له دې چې دغه هېواد له ګڼو ننګونو او جګړو سره لاس او ګرېوان پاتې شوی، خو بیا هم یو ځوان او خوځنده رسنیز چاپېریال لري چې د سیمې په کچه د بیان ازادۍ او معلوماتو رسولو کې مخکښ رول لوبوي.
په افغانستان کې مشهورې او اغېزناکې ورځپاڼې
په افغانستان کې ورځپاڼې د سیاسي، ټولنیزو او کلتوري جریانونو په تحلیل کې مهم ځای لري. ځینې مهمې ورځپاڼې یې عبارت دي له:
- افغانستان ما (زموږ افغانستان): دا ورځپاڼه په هېواد کې یو له معتبرو سرچینو څخه شمېرل کېږي چې ملي او نړیوال خبرونه په دقیق ډول پوښي او په کابل او نورو ولایتونو کې پراخ مینه وال لري.
- سرنوشت او ویسا: دا خپرونې د هېواد په سیاسي ادبیاتو کې د خپلواکو او کله ناکله د نیوکګرو تحلیلونو له امله مشهورې دي، چې د هېواد مهمې پېښې او عمومي پوهاوی تر بحث لاندې نیسي.
- هشت صبح (۸ بجې): که څه هم ډېری خپرونې یې په دري ژبه وي، خو د افغانستان په رسنیز ډګر کې د خپلو څېړنیزو راپورونو او سیاسي نقد له امله ځانګړی ځای لري.
د افغاني رسنیو ځانګړنې او عصري بدلونونه
د ټکنالوژۍ په پرمختګ سره، په افغانستان کې د خبر رسونې بڼه له چاپي حالت څخه ډیجیټل ته په چټکۍ سره د اوښتو په حال کې ده:
- ډیجیټل کېدل او آنلاین خبررساني: د انټرنیټ په پراخېدو سره، ډېری ورځپاڼو خپل چاپي نسخې محدودې کړې او اوس مهال د ویبپاڼو او اپلیکیشنونو له لارې په ژوندۍ بڼه (Real-time) خبرونه خپروي.
- د ټولنیزو رسنیو اغېز: فیسبوک، ټویټر (X) او واټس اپ په افغانستان کې د خبرونو د خپرولو ترټولو چټکې سرچینې ګرځېدلي، چې انفرادي خبریالانو او رسنیزو بنسټونو ته یې د خلکو سره د مستقیمې اړیکې لاره هواره کړې ده.
- تلوېزیوني او غږیزې رسنۍ: د ورځپاڼو ترڅنګ، تلوېزیوني شبکې لکه طلوع نیوز او شمشاد د عامه افکارو په جوړولو کې خورا لوی لاس لري.
پایله: د افغانستان رسنیز ډګر که څه هم له سختو شرایطو تېرېږي، خو د ډیجیټل ټکنالوژۍ کارول او د ځوانو خبریالانو هڅې د دې ښکارندویي کوي چې دا بهیر د درېدو نه دی.
